Wat doen met blazen en plassen water op mijn plat dak?

Het is niet uitzonderlijk dat er in de bekleding van een plat dak blaasvorming optreedt en ook plassen water of waterstagnaties zijn onvermijdelijk op een plat dak. Onderstaand artikel gaat dieper in op deze fenomenen.

De inhoud van dit artikel is gebaseerd op de publicaties van Buildwise “Blaasvorrming in de bekledingen van platte daken” (2020-2) en “Waterstagnaties op platte daken” (2013-04.07).

Wat is de oorzaak van blaasvorming op een plat dak?

Blaasvorming is meestal het gevolg van lucht- of vochtinsluitingen tussen twee afdichtingslagen of tussen de afdichting en de ondergrond. Ingevolge temperatuurverschillen (zonnewarmte) warmt het dak op, waardoor ingesloten lucht of vocht uitzet en de dakafdichting plaatselijk omhoog duwt. In sommige gevallen kunnen ook ingesloten solventen die niet volledig verdampt zijn (bv. van lijmen om isolatieplaten te bevestigen) blaasvorming veroorzaken. Ook bij het volvlakkig vlamlassen van een afdichting op PU-isolatie (wat in feite niet toegelaten is) kan er blaasvorming ontstaan door uitzettend blaasgas ingevolge verwarming bij het lassen. Om de precieze oorzaak te kunnen achterhalen, moet men in eerste instantie nagaan in welke laag van het afdichtingssysteem de blazen ontstaan.

Waarop moet men letten om blaasvorming te vermijden?

Om lucht- of vochtinsluiting te voorkomen moet een toplaag in de regel volvlakkig op zijn onderlaag verkleefd of gevlamlast worden. Hierop is wel één uitzondering: bij renovaties waarbij er een nieuwe afdichting aangebracht wordt op een oudere afdichting die vocht kan bevatten mag het nieuwe membraan niet volvlakkig gevlamlast worden. Hier kan men dan kiezen voor een losliggende plaatsing met ballast of een partieel hechtende plaatsing of plaatsing met koudlijm. Dit is ook een oplossing op PU-isolatie waar de eerste afdichtingslaag ook niet volvlakkig mag gelast worden of op cementgebonden isolatiesystemen die vocht kunnen bevatten. Algemeen moet er ook op gelet worden om de dakafdichting onmiddellijk na het plaatsen van de isolatie aan te brengen zodat daar ook geen vocht kan ingesloten worden.

Welke zijn de mogelijke gevolgen van blaasvorming?

In de meeste gevallen vormt blaasvorming eerder een esthetisch dan een functioneel probleem en brengt ze bij de huidige dakafdichtingen geen versnelde veroudering met zich mee. Blaasvorming kan enkel aanleiding geven tot beschadigingen als er regelmatig over het dak wordt gelopen of als de blaas de naadverbinding zou opentrekken. Blazen kunnen eventueel hersteld worden door ze open te snijden, te drogen en dicht te kleven of te lassen. Bij het onderhoud van het dak is het dan ook belangrijk om de blazen te controleren.

Hoe kan men waterstagnatie beperken?

Plassen water (waterstagnaties) op een plat dak komen meestal voor op de overlappingspunten of naden tussen de afdichtingsmembranen en in de buurt van de opstanden zoals dakranden, koepels en lichtstraten en in de buurt van eventuele blazen. Een zekere waterstagnatie is echter onvermijdelijk en vormt geen afdoende reden om voorbehoud te maken bij de oplevering van de werken. De ontwerper moet de noodzakelijke maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat de dakhelling het water correct afvoert. Om waterstagnatie te beperken, is het raadzaam om op elk punt van het dak voldoende helling te voorzien: 2% in het dakvlak en 1% in de goten (in de goten niet altijd haalbaar). Het is ook belangrijk om voldoende hoge opstanden te voorzien om hellingen te kunnen uitvoeren.

Wat doen als de dakhelling het water onvoldoende afvoert?

De hierboven vermelde aanbevelingen voor de dakhelling kunnen bij renovaties niet altijd toegepast worden zonder uitgebreide werken. Er bestaan verschillende mogelijkheden om een helling plaatselijk dan wel globaal te verbeteren: afschotisolatie, plaatselijke correcties met behulp van specifieke mengelingen van bitumen en zand of diamantpunten met behulp van geprefabriceerde elementen uit isolatiemateriaal. Wanneer drastische verbeteringen nodig zijn en/of er bij renovatie geen aanpassingen mogelijk zijn, biedt het nemen van bijzondere voorzorgen een extra veiligheid om een eventuele versnelde veroudering van de afdichtingsmaterialen te compenseren. Hierbij wordt er gedacht aan dikkere kunststofmembranen, correct gelaste voegen en bij bitumineuze daken altijd kiezen voor een tweelagige uitvoering. Het is ook belangrijk dat het dak regelmatig onderhouden wordt om mogelijke bronnen van aantasting ingevolge waterstagnatie te vermijden.